Οι επενδυτικές απάτες συχνά παρουσιάζονται ως μοναδικές ευκαιρίες για γρήγορο και υψηλό κέρδος. Μετοχές, κρυπτονομίσματα…
Τηλεφωνικές απάτες: Οι παγίδες που κρύβονται πίσω από ένα τηλεφώνημα
Μια τηλεφωνική κλήση από κάποιον που συστήνεται ως υπάλληλος τράπεζας, λογιστής ή εκπρόσωπος δημόσιας υπηρεσίας μπορεί να φαίνεται απολύτως πειστική. Ωστόσο, πίσω από μια φαινομενικά συνηθισμένη επικοινωνία μπορεί να κρύβεται μια προσπάθεια εξαπάτησης με στόχο την απόσπαση προσωπικών στοιχείων ή χρημάτων.
Οι επιτήδειοι αξιοποιούν διαφορετικές ιδιότητες και προσχήματα για να κερδίσουν την εμπιστοσύνη σας. Μπορεί να παρουσιαστούν ως υπάλληλοι τραπεζών, λογιστές, εκπρόσωποι δημόσιων οργανισμών, εταιρειών κοινής ωφέλειας ή τεχνικής υποστήριξης. Άλλες φορές εμφανίζονται ως υποψήφιοι αγοραστές, πελάτες ή συνεργάτες. Ιδιαίτερα ανησυχητικές είναι οι περιπτώσεις στις οποίες υποδύονται συγγενικά ή οικεία πρόσωπα και επικαλούνται ένα σοβαρό ατύχημα, πρόβλημα υγείας ή άλλη έκτακτη ανάγκη, ζητώντας την άμεση αποστολή χρημάτων.
Πώς προσπαθούν να σας εξαπατήσουν;
Συχνά, οι απατεώνες δημιουργούν ένα αίσθημα επείγοντος, ώστε να μην έχετε χρόνο να ελέγξετε όσα σας λένε. Μπορεί να επικαλεστούν:
- Ύποπτη συναλλαγή ή πρόβλημα στον τραπεζικό σας λογαριασμό.
- Δικαίωμα είσπραξης επιδόματος, επιστροφής χρημάτων, αναδρομικών ή οικονομικής ενίσχυσης.
- Πληρωμή για αγορά, πώληση ή κράτηση.
- Υποτιθέμενο τεχνικό πρόβλημα στον υπολογιστή, στο κινητό ή στο e-banking σας.
- Έκτακτη ανάγκη που αφορά συγγενικό ή οικείο σας πρόσωπο.
Σε ορισμένες περιπτώσεις χρησιμοποιούν και την τεχνική Caller ID Spoofing, δηλαδή την παραποίηση της αναγνώρισης κλήσης. Έτσι, στην οθόνη του τηλεφώνου σας μπορεί να εμφανιστεί ένας γνωστός ή φαινομενικά αξιόπιστος αριθμός, όπως ένας αριθμός τράπεζας. Αυτό, όμως, δεν αποδεικνύει ότι η κλήση προέρχεται πράγματι από τον συγκεκριμένο οργανισμό.
Οι πιο συνηθισμένες μορφές τηλεφωνικής απάτης
1. Προσποίηση υπαλλήλου τράπεζας
Ο καλών ισχυρίζεται ότι έχει εντοπιστεί ύποπτη συναλλαγή ή κάποιο πρόβλημα στον τραπεζικό σας λογαριασμό. Στη συνέχεια, προσπαθεί να σας πείσει να αποκαλύψετε τους κωδικούς σας, να εγκρίνετε μια συναλλαγή ή να μεταφέρετε χρήματα σε έναν δήθεν «ασφαλή λογαριασμό».
Τι πρέπει να κάνετε: Μην αποκαλύπτετε ποτέ κωδικούς e-banking ή κωδικούς επιβεβαίωσης και μην εγκρίνετε συναλλαγές που δεν έχετε ξεκινήσει εσείς. Μην εμπιστεύεστε μια κλήση μόνο επειδή εμφανίζεται στην οθόνη σας ένας αναγνωρίσιμος αριθμός.
2. Το «δεύτερο τηλεφώνημα»
Μια ιδιαίτερα παραπλανητική πρακτική είναι η δεύτερη κλήση. Αφού προηγηθεί μια ύποπτη ή αποτυχημένη προσπάθεια εξαπάτησης, μπορεί να επικοινωνήσει μαζί σας ένα άλλο άτομο, το οποίο παρουσιάζεται ως υπάλληλος της τράπεζας και ισχυρίζεται ότι θέλει να σας προστατεύσει από την προηγούμενη απόπειρα. Στην πραγματικότητα, μπορεί να πρόκειται για συνέχεια της ίδιας απάτης, με στόχο να κερδίσουν την εμπιστοσύνη σας και να αποσπάσουν χρήματα ή στοιχεία πρόσβασης.
Τι πρέπει να κάνετε: Τερματίστε την κλήση και επικοινωνήστε εσείς με την τράπεζά σας, χρησιμοποιώντας τον επίσημο αριθμό τηλεφώνου ή τα διαθέσιμα κανάλια επικοινωνίας της.
3. Απάτη τεχνικής υποστήριξης και απομακρυσμένης πρόσβασης
Ο απατεώνας παρουσιάζεται ως τεχνικός και ισχυρίζεται ότι υπάρχει πρόβλημα στον υπολογιστή, στο κινητό, στο e-banking ή σε κάποια εφαρμογή σας. Για να σας βοηθήσει δήθεν να το επιλύσετε, σας ζητά να εγκαταστήσετε εφαρμογή απομακρυσμένης πρόσβασης, όπως AnyDesk ή TeamViewer. Με αυτόν τον τρόπο μπορεί να αποκτήσει τη δυνατότητα να βλέπει ή να ελέγχει τη συσκευή σας και να αποκτήσει πρόσβαση σε προσωπικά δεδομένα ή τραπεζικές εφαρμογές.
Τι πρέπει να κάνετε: Μην εγκαθιστάτε εφαρμογές απομακρυσμένης πρόσβασης κατόπιν τηλεφωνικής υπόδειξης αγνώστων και μην επιτρέπετε σε τρίτους να ελέγχουν τη συσκευή σας.
4. Απάτη για υποτιθέμενη είσπραξη χρημάτων
Ο καλών παρουσιάζεται ως λογιστής ή εκπρόσωπος δημόσιου οργανισμού και σας ενημερώνει ότι δικαιούστε επίδομα, επιστροφή χρημάτων, αναδρομικά ή κάποια οικονομική ενίσχυση. Στη συνέχεια, σας καθοδηγεί να μεταβείτε σε ATM ή να συνδεθείτε στο e-banking σας, υποδεικνύοντάς σας συγκεκριμένες ενέργειες για να ολοκληρωθεί δήθεν η είσπραξη. Στην πραγματικότητα, μπορεί να σας οδηγεί στην πραγματοποίηση μεταφοράς χρημάτων από τον δικό σας λογαριασμό προς λογαριασμό που ελέγχει ο ίδιος.
Τι πρέπει να κάνετε: Μην μεταβαίνετε σε ATM, μην συνδέεστε στο e-banking και μην πραγματοποιείτε συναλλαγές ακολουθώντας τηλεφωνικές οδηγίες. Διακόψτε την επικοινωνία και επαληθεύστε την πληροφορία απευθείας από τον αρμόδιο οργανισμό.
5. Απάτη με πρόσχημα μια έκτακτη ανάγκη
Σε αυτή την περίπτωση, ο απατεώνας υποδύεται συγγενικό ή οικείο σας πρόσωπο ή ισχυρίζεται ότι επικοινωνεί από νοσοκομείο, κλινική ή άλλη υπηρεσία για λογαριασμό του. Σας ενημερώνει ότι έχει συμβεί σοβαρό ατύχημα, επείγον πρόβλημα υγείας ή άλλη έκτακτη ανάγκη και σας πιέζει να στείλετε ή να παραδώσετε άμεσα χρήματα για νοσηλεία, θεραπεία ή ιατρικά έξοδα. Ο στόχος είναι να σας προκαλέσει φόβο και πανικό, ώστε να ενεργήσετε χωρίς να ελέγξετε την πληροφορία.
Τι πρέπει να κάνετε: Τερματίστε την κλήση και επικοινωνήστε απευθείας με το συγγενικό ή οικείο σας πρόσωπο, χρησιμοποιώντας τον αριθμό που ήδη γνωρίζετε. Μην βασίζεστε σε αριθμούς τηλεφώνου ή στοιχεία επικοινωνίας που σας δίνει ο άγνωστος καλών.
Τι πρέπει να θυμάστε πριν πραγματοποιήσετε οποιαδήποτε συναλλαγή
Υπάρχουν ορισμένοι βασικοί κανόνες που μπορούν να σας προστατεύσουν από πολλές μορφές τηλεφωνικής απάτης:
- Η είσπραξη χρημάτων δεν απαιτεί να κάνετε μεταφορά χρημάτων. Αν κάποιος σας καθοδηγεί να επιλέξετε «μεταφορά» ή «πληρωμή» σε ATM ή e-banking για να λάβετε ένα επίδομα ή μια επιστροφή, διακόψτε τη διαδικασία και ελέγξτε την πληροφορία από επίσημη πηγή.
- Διαβάζετε προσεκτικά ολόκληρο το μήνυμα επιβεβαίωσης. Πριν καταχωρίσετε έναν κωδικό που λάβατε μέσω SMS ή Viber ή εγκρίνετε μια ειδοποίηση, ελέγχετε ποια ακριβώς ενέργεια ή συναλλαγή καλείστε να επιβεβαιώσετε.
- Μην αποκαλύπτετε κωδικούς και προσωπικά στοιχεία. Μην κοινοποιείτε κωδικούς e-banking, PIN, στοιχεία καρτών ή κωδικούς μιας χρήσης (OTP) σε άτομα που σας καλούν.
- Μην θεωρείτε την Αντιστοιχία Δικαιούχου (VoP) εγγύηση ασφάλειας. Η υπηρεσία Verification of Payee ελέγχει αν το όνομα του δικαιούχου αντιστοιχεί στον IBAN. Ακόμη και αν εμφανιστεί ένδειξη «Αντιστοιχία» (Match), αυτό δεν αποδεικνύει ότι ο καλών ή το αίτημα πληρωμής είναι γνήσια. Ένας απατεώνας μπορεί να σας έχει υποδείξει εξαρχής το σωστό όνομα και IBAN.
- Επικοινωνείτε εσείς με την τράπεζα ή τον οργανισμό. Χρησιμοποιείτε αριθμούς τηλεφώνου και στοιχεία επικοινωνίας από τις επίσημες ιστοσελίδες ή τις εφαρμογές τους και όχι όσα σας δίνει ο άγνωστος καλών.
Αν υποψιαστείτε ότι πρόκειται για απάτη
Μην συνεχίσετε τη συνομιλία και μην πραγματοποιήσετε καμία πληρωμή ή μεταφορά χρημάτων. Αν έχετε ήδη αποκαλύψει στοιχεία, εγκρίνει συναλλαγή ή μεταφέρει χρήματα, επικοινωνήστε αμέσως με την τράπεζά σας μέσω επίσημου καναλιού, ώστε να ενημερωθεί και να σας καθοδηγήσει για τα απαραίτητα μέτρα προστασίας.
Θυμηθείτε: Οι απατεώνες μπορεί να χρησιμοποιούν πειστικές ιστορίες, γνωστά ονόματα ή ακόμη και παραποιημένους αριθμούς τηλεφώνου. Μην αφήνετε την πίεση της στιγμής να σας οδηγήσει σε βιαστικές αποφάσεις. Διακόψτε την κλήση, ελέγξτε ανεξάρτητα την πληροφορία και μην πραγματοποιείτε συναλλαγές επειδή σας το ζητά κάποιος τηλεφωνικά.
